Zorginstellingen sluiten allerhande contracten, waaronder veel commerciële contracten. Ook die kunnen door bijzondere omstandigheden zoals het coronavirus onder druk komen te staan. Want in hoeverre kan het contract bijvoorbeeld nog worden nagekomen onder de huidige bijzondere omstandigheden? Is er misschien wel sprake van een overmachtssituatie? Ook speelt bij zorgaanbieders de vraag of zij in aanmerking komen voor de noodmaatregelen die de overheid voor ondernemers in het leven hebben geroepen. Hierna worden enige mogelijke vragen behandeld die vanuit voornoemd perspectief voor zorgaanbieders kunnen spelen.

1. Kan ik als zorgaanbieder gebruik maken van de verruimde regeling ten aanzien van het Borgstellingskrediet MKB?

Ten gevolge van de coronaproblematiek is de verruimde borgstelling midden- en kleinbedrijf (BMKB)-regeling vervroegd opengesteld. Hierdoor kunnen gezonde MKB’ers sneller en gemakkelijker geld lenen van kredietverstrekkers, zoals banken, om (komende) liquiditeitsproblemen zoveel als mogelijk te verzachten.

Bepaalde sectoren zijn door de overheid uitgezonderd, waaronder ook de onderneming in de publiek verzekerde zorg. Als u als zorgaanbieder verzekerde zorg verleent, kan u dus geen gebruik maken van deze regeling.

Dat neemt niet weg dat de huidige situatie ook nadelige gevolgen kan hebben op de omzet van zorgaanbieders, met name in de electieve zorg. Mede in dit verband heeft de NZa de mogelijkheden voor het leveren van zorg op afstand verruimd door eventuele belemmeringen of beperkende voorwaarden voor alle sectoren buiten werking te stellen. Deze maatregel is ingegaan per 1 maart 2020 en is geldig tot het moment dat de van overheidswege opgelegde richtlijnen/adviezen met betrekking tot Corona niet meer van toepassing zijn. Er zal vervolgens een overgangstermijn van één week worden gehanteerd.

Daarnaast wordt er op dit moment vanuit het ministerie van VWS, Zorgverzekeraars Nederland, Zorginstituut Nederland en de NZa nagedacht over hoe om te gaan met de nadelige effecten van de corona-uitbraak op de zorg. Daarbij wordt als uitgangspunt genomen dat het waarborgen van beschikbaarheid van noodzakelijke en goede zorg het uitgangspunt is. Welke concrete maatregelen op dit punt zullen worden genomen, is nog niet bekend.

2. Ik heb als zorgaanbieder een contract gesloten met een leverancier die zijn verplichtingen niet nakomt en een beroep doet op overmacht. Kan dat zo maar?

Allereerst zal gekeken moeten worden of er een overeenkomst is en zo ja, of wat deze overeenkomst, of de daarop toepasselijke algemene voorwaarden, bepalen over overmacht/force majeure.

Is er niets overeengekomen, dan wordt teruggevallen op de wet. Op grond van artikel 6:75 BW komt aan de schuldenaar onder omstandigheden een beroep op overmacht waardoor de tekortkoming niet aan de schuldenaar kan worden toegerekend.  

Of de corona-uitbraak en de bijbehorende consequenties (zoals ziekte, wet en/of (buitenlandse) overheidsmaatregelen) een beroep een contractuele force majeure bepaling of op artikel 6:75 BW rechtvaardigen, zal vaak afhangen van de vraag of de oorzaak van de belemmering ten tijde van het aangaan van de verbintenis voorzienbaar was. Hieronder zal nog worden ingegaan op een aantal belangrijke aspecten van een beroep op overmacht. Een meer uitgebreide toelichting op overmacht en de gevolgen van een beroep hierop zijn te vinden in deze blogs.

3. Mag ik betalingen opschorten als mijn leverancier niet levert?

Ja, dat mag als de leverancier zijn verplichtingen uit de overeenkomst niet nakomt. Er zijn wel een aantal aandachtspunten:

  • De betaling die u opschort moet in verhouding staan tot de niet-nakoming van de aannemer;
  • Opschorting is soms (gedeeltelijk) uitgesloten in de overeenkomst of er zijn nadere voorwaarden aan verbonden. Check uw overeenkomst dus goed;
  • Wanneer u mag opschorten, hangt ook af van wat u over de betalingsmomenten hebt afgesproken.

Let op: een opschorting die onterecht is gedaan, heeft in potentie grote gevolgen. We raden u aan daarover eerst juridisch advies in te winnen.

4. Kan ik de overeenkomst met mijn leverancier ontbinden?

Ja, tenzij anders is overeengekomen is het mogelijk de overeenkomst te ontbinden als het vanwege overmacht (tijdelijk of blijvend) onmogelijk wordt om de overeenkomst na te komen. Hiervoor is geen verzuim vereist. Deze bevoegdheid kan dus vrij snel ontstaan. Ook hier geldt dat de ontbinding in verhouding moet staan tot de niet-nakoming van de aannemer. Ga er dus voorzichtig mee om.

5. Kan ik mijn schade op mijn leverancier verhalen?

Omdat sprake is van een overmachtssituatie, is een ander niet aansprakelijk voor de schade die u lijdt. Het uitgangspunt is dat partijen hun eigen schade dragen. Dat kan anders worden als de leverancier niet adequaat op corona heeft gereageerd of heeft nagelaten schadebeperkende maatregelen te treffen.