Om de positie van arbeidskrachten en in het bijzonder die van arbeidsmigranten te verbeteren, komt er een toelatingsstelsel voor uitzendbureaus en andere bedrijven die arbeidskrachten ter beschikking stellen. Op 11 november 2025 is daartoe de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (“Wtta”) aangenomen door de Eerste Kamer. Niet alleen uitleners, maar ook inleners van arbeidskrachten krijgen verplichtingen onder deze wet.

Waarom is deze wet nodig?

Het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten bracht vijf jaar geleden schrijnende misstanden die zich voordoen in de uitzendsector en in het bijzonder bij arbeidsmigranten aan het licht in het rapport ‘Geen tweederangsburgers’. De Arbeidsinspectie controleerde uitzendbureaus in 2020-2022 en constateerde bij een aanzienlijk deel overtredingen. Op het gebied van eerlijk werk gaat het om risico’s als onderbetaling, overschrijding van arbeidstijden, illegale tewerkstelling, niet-naleving van socialezekerheidswetten en soms arbeidsuitbuiting. De handelwijze van malafide uitleners zorgt voor oneigenlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden. Dit gaat ten koste van het marktaandeel van goedwillende uitleners. Doel van het wetsvoorstel is dan ook dat kwetsbare arbeidskrachten beter worden beschermd en malafide partijen van de markt worden geweerd.

Toelatingsstelsel

Het wetsvoorstel voert een toelatingsstelsel in voor zowel Nederlandse als buitenlandse ondernemers of rechtspersonen die arbeidskrachten ter beschikking stellen in Nederland (“uitleners”). Onder uitleners vallen onder andere uitzend- en detacheringsbureaus, payrollers en doorleners. De kern van het toelatingsstelsel is dat uitleners alleen arbeidskrachten ter beschikking mogen stellen als zij daartoe zijn toegelaten. Ook mogen bedrijven die gebruik maken van uitzendkrachten (“inleners”) dit alleen doen via toegelaten uitleners Op inleners rust voortaan een administratieplicht van ingeleende arbeidskrachten en uitleners die de arbeidskrachten ter beschikking stellen

Om toegelaten te worden tot het nieuwe stelsel en een vergunning te krijgen moeten uitleners aan een aantal voorwaarden voldoen. Dit omvat onder andere het verkrijgen van een VOG, het overmaken van een waarborgsom (in beginsel EUR 100.000,00) en aantonen dat voldaan is aan relevante wetgeving en vastgestelde normen over onder andere de juiste beloning, kwalitatief goede huisvesting voor de arbeidskrachten die ter beschikking worden gesteld en afdracht van loonheffingen en omzetbelasting.

Een nieuwe organisatie, de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (“NAU”), zal de aanvragen beoordelen. Er zal ook periodiek worden gecontroleerd of de uitleners nog aan alle eisen voldoen. Het normenkader waaraan uitleners worden getoetst, wordt bij AMvB vastgelegd. De Nederlandse Arbeidsinspectie treedt handhavend op tegen in- en uitleners die zich niet aan de regels houden en krijgt de bevoegdheid om aanzienlijke boetes op te leggen.  

Hoe ziet de uitvoering van de Wtta er in de praktijk uit?

Naar verwachting treedt de Wtta op 1 januari 2027 in werking. Bedrijven die werknemers willen blijven uitlenen, moeten zich tijdig bij de NAU melden. De NAU start in 2026 met haar eerste werkzaamheden, waaronder het aanwijzen van inspectie-instellingen en het openen van een aanmeldloket voor uitleners. Vanaf 1 juli 2027 zal de NAU de aanvragen beoordelen en een openbaar register bijhouden met alle ondernemingen die zijn goedgekeurd. Bedrijven met een SNA-keurmerk kunnen gebruik maken van een overgangsregeling.

De Nederlandse Arbeidsinspectie gaat vanaf 1 januari 2028 handhaven. Uitleners die zonder toelating actief zijn op de arbeidsmarkt kunnen rekenen op een boete. In het ergste geval kan van de onderneming die op ernstige of structurele wijze de wet overtreedt, de vergunning worden ingetrokken of het bedrijf tijdelijk worden stilgelegd.

Ook ondernemingen die gebruik maken van niet-toegelaten uitleners krijgen een boete. Controleer als inlener dus altijd of een uitlener is toegelaten en raadpleeg hiervoor de door de NAU opgestelde officiële lijst.

De wet heeft zowel voor uitleners als voor inleners van arbeidskrachten grote gevolgen. Bereid u daarom goed voor op 1 januari 2027.

Dit artikel is geschreven door Esmee van Reijen. Mocht u vragen hebben over dit onderwerp, dan kunt u contact opnemen Bob de Bruijn.