Het kerstbomenrecht viert zijn eerste lustrum. Al vijf jaar lang duiken kerstbomen op in verrassend veel Nederlandse uitspraken. Opmerkelijk, want over de grens blijft het stil: in Engeland en Wales nul treffers, in België slechts twee (2013 en 2019).

Toch is er iets veranderd. Waar kerstbomen de afgelopen jaren een ware bron van juridische ellende vormden, daalde in 2025 het aantal uitspraken. Misschien is in een chaotische wereld de kerstboom simpelweg minder vaak onderdeel van conflicten. Dat neemt niet weg dat er ook dit jaar weer een paar zaken zijn die in het oog springen.

1. Wie betaalt de kerstboom?

We beginnen luchtig. In Nederland bestaan zogenoemde Bedrijfsinvesteringszones (BIZ). Ondernemers in zo’n gebied betalen gezamenlijk aan de verbetering van een winkelstraat of bedrijventerrein. De gemeente int die bijdrage, waarmee daarna bijvoorbeeld sfeerverlichting en kerstbomen in de openbare ruimte betaald worden.

In een arrest van het Gerechtshof Amsterdam weigerde een ondernemer te betalen: de onderneming zat weliswaar in een pand aan de straat, maar ze vond dat ze géén profijt had van kerstbomen. Het ging immers om een specialistisch advies- en interimbureau zonder afhankelijkheid van potentiële klanten die de zone bezoeken. Waarom zou zij dan evenveel moeten afdragen als ondernemers die wél zichtbaar profiteren?

Het Hof geeft haar gelijk. De heffing mag dan collectief zijn, maar moet wel in verhouding staan tot het voordeel dat een ondernemer kan hebben.

Gerechtshof Amsterdam 21 januari 2025, ECLI:NL:GHAMS:2025:364

2. De Grinch

Dan iets minder gezellig. In Lelystad werd een man veroordeeld voor het “opzettelijk en wederrechtelijk vernielen van meerdere kerstballen”. Tijdens een psychose drong hij verschillende woningen binnen en richtte onderweg schade aan de kerstversiering aan.

De rechter houdt rekening met de geestelijke toestand van de verdachte, maar het blijft een opmerkelijke casus: een Grinch-episode die helaas weinig met kinderboekhumor te maken heeft.

Rechtbank Midden-Nederland 11 juli 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:3383

3. Een kerstboom als wapen

De meest heftige uitspraak komt uit het strafrecht. Op nieuwjaarsdag 2025 gebruikt een man een afgebrande kerstboom als geïmproviseerde knuppel tijdens een vechtpartij. Hij slaat het slachtoffer ermee bewusteloos en blijft doorslaan. De rechtbank rekent dit zwaar aan: vijf jaar gevangenisstraf en een forse schadevergoeding. Deze kerstboom is met geen mogelijkheid nog als symbool van vrede en warmte te herkennen.

Rechtbank Noord-Nederland 20 juni 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:2528

Conclusie

Ook in 2025 blijft het kerstbomenrecht verrassend veelzijdig. Van bestuursrechtelijke bijdragen aan sfeerverlichting, tot strafzaken die pijnlijk ver van de kerstgedachte staan  de kerstboom blijft een onverwachte juridische hoofdrolspeler. En voor wie wil terugbladeren naar de overzichten uit eerdere jaren:

• 2024: Over pieken, dalen en een vleugje kerstgedachte
• 2023: Hoge pieken en diepe dalen?
• 2022: Welke zaken lagen in 2022 onder de boom?
• 2021: de kerstboom in juridisch perspectief

Ik wens alle lezers in elk geval weer fantastische feestdagen en een voorspoedig nieuwjaar.